Dünya
Libya'da kıble yönü
Libya genelinde kıble açısı 109.1° ile 116.3° arasında değişiyor. Tripoli için 109.1° (Doğu-güneydoğu), Kâbe mesafesi 2.918 km. Aşağıda kapsanan 3 şehir için ayrı ayrı hesaplanmış değerler var.
Libya'da kıble neden bu yöne bakıyor
Kıble, Kâbe'ye bakan büyük daire yönüdür ve bu yön tamamen nerede durduğunuza bağlıdır. Libya Kâbe'nin kuzeybatısında kaldığı için kıble güneydoğuya bakar. Tripoli için kesin değer 109.1 derecedir.
Ülke içindeki yayılım 7.2 derece. Bu yayılım, ülkenin makul bir alana yayıldığını gösteriyor. Kendi şehrinizin sayfasını kullanmak daha isabetli.
Bu sayfadaki bütün değerler tek bir motorla, WGS-84 elipsoidi üzerinde Vincenty ters çözümüyle hesaplanmıştır. Aynı motor Türkiye illeri için de, dünyanın herhangi bir koordinatı için de kullanılır — coğrafyaya özel bir tablo ya da yaklaştırma yoktur.
Manyetik sapmayı unutmayın
Yukarıdaki açılar gerçek (coğrafi) kuzeyegöredir. Elinizde manyetik bir pusula varsa okumanız gereken değer farklıdır, çünkü pusula iğnesi coğrafi kuzeyi değil manyetik kuzeyi gösterir. Aradaki farka manyetik sapma denir ve konuma göre büyük ölçüde değişir.
Sapma bazı bölgelerde derecenin altında kalırken, bazı bölgelerde on beş dereceyi aşar; Kanada'nın kuzeyi gibi yerlerde otuz dereceyi geçer. Bu yüzden her şehir sayfasında o konuma özel sapma değerini ve yıllık değişim hızını ayrıca yazıyoruz. Değerler NOAA/NCEI World Magnetic Model 2025 modelinden hesaplanır.
Telefon pusulası kullanıyorsanız bu düzeltmeyi genellikle biz yapıyoruz — ama hangi durumda yaptığımızı da söylüyoruz. iOS cihazlar gerçek kuzeyi bildirdiği için düzeltmeyi ikinci kez uygulamıyoruz; Android tarayıcıları manyetik kuzey bildirdiği için düzeltmeyi biz ekliyoruz.
Ülke içinde açı ne kadar değişir?
Libya için kapsanan 3 şehirde kıble açısı 109.1° ile 116.3° arasında, yani 7.2 derecelik bir bantta değişiyor. Bu yayılımın büyüklüğü doğrudan ülkenin coğrafi genişliğiyle ilgili.
Bu yayılım ölçülebilir düzeyde. Kendi şehrinizin sayfasını kullanmanız daha isabetli olur; ülke ortalaması gibi bir değer kullanmak gereksiz bir hata ekler.
Yayılımın sebebi şu: kıble sabit bir yön değil, sabit bir noktaya bakan yön. Kâbe tek bir yerdedir; ona bakan açı nerede durduğunuza göre değişir. Doğu-batı doğrultusunda genişleyen ülkelerde bu değişim daha belirgin olur, çünkü boylam farkı azimutu enlem farkından daha çok etkiler.
Kâbe mesafesi de aynı mantıkla değişiyor: 2.288 km ile 2.918 km arasında. Aradaki fark 630 km.
Hangi yöntemle bulmalı
Hesaplanan açı doğru, ama onu yeryüzüne oturtmanın birden fazla yolu var ve bulunduğunuz ortam hangisinin güvenilir olduğunu belirliyor.
Pusula en hızlısı. Açık alanda, metalden uzakta ve kalibre bir telefonla yeterince doğrudur. Tripoli için pusulada 109.1 derece değil, 105.6 derece okumanız gerektiğini unutmayın — aradaki fark manyetik sapmadır.
Harita ev ve ofis için daha güvenilir. Harita aracı uydu görüntüsünde binanızı bulup duvarınızla kıble arasındaki açıyı ölçüyor. Cihazın yönünü hiç ölçmediği için betonarme duvarlar, kalorifer petekleri ve elektronik cihazlar bu yöntemi etkilemiyor.
Güneş ise sensöre hiç ihtiyaç duymuyor. Güneş sayfası güneşin o anki azimutunu hesaplayıp size uygulanabilir bir talimat veriyor; ayrıca bugün gölgenin tam kıble hattında olacağı saati de gösteriyor. Yılda iki gün ise Kıble Saati hiçbir hesap gerektirmeden, doğrudan gölgeyle sonuç veriyor.
Kalıcı bir kurulum yapıyorsanız — cami, mescit, sabit seccade yönü — bu yöntemleri üst üste bindirmenizi öneriyoruz. Hata kaynakları farklı olduğu için ikisinin aynı sonuca çıkması güçlü bir doğrulama oluyor.
Libya'ın Kâbe'ye göre konumu
Kıble açısını anlamak için tersini düşünmek yardımcı oluyor: Kâbe'den bakıldığında Libya nerede kalıyor? Tripoli için hesaplanan ters azimut 301.6 derece, yani Mekke'den bakan biri için batı-kuzeybatı yönünde. Dikkat: bu değer kıble açısına 180 eklenerek bulunmaz — küre üzerinde büyük daire yayı meridyenleri değişen açılarla kestiği için gidiş ve dönüş azimutları birbirinin tam tersi değildir.
Tripoli ile Kâbe arasındaki uzaklık 2.918 km. Bu mesafenin kıble hassasiyeti açısından önemli bir sonucu var: hedef uzaklaştıkça, konumdaki küçük değişimlerin açıya etkisi azalır. Kâbe binlerce kilometre uzaktayken şehir içinde bir semtten diğerine geçmek açıyı derecenin binde birleri kadar değiştirir — yani ölçülemez. Bu yüzden şehir düzeyinde tek bir açı vermek fazlasıyla yeterli oluyor.
Sayfadaki bütün değerler, Türkiye illeri için kullanılan motorla aynı motordan geliyor: WGS-84 elipsoidi üzerinde Vincenty ters çözümü, büyük daire başlangıç azimutu ve NOAA WMM-2025 manyetik sapma modeli. Coğrafyaya özel bir tablo veya bölgesel bir yaklaştırma kullanılmıyor. Yöntemin tamamı nasıl çalışır sayfasında, ölçülmüş test sonuçları doğruluk sayfasında.
Sık sorulan sorular
Libya'da kıble hangi yöne bakar?
Genel olarak doğu-güneydoğu yönüne. Tripoli için açı 109.1 derecedir. Ülke genelinde kıble açısı 109.1° ile 116.3° arasında değişiyor, yani 7.2 derecelik bir yayılım var. Bu yayılım ölçülebilir düzeyde; kendi şehrinizin sayfasını kullanmanız daha isabetli olur.
Libya ile Kâbe arasındaki mesafe ne kadar?
Şehre göre 2.288 km ile 2.918 km arasında. Tripoli için kuş uçuşu mesafe 2.918 km; uçakla yaklaşık 3.3 saat tutan bir mesafe.
Bu ülkedeki şehirlerin hepsi listede mi?
Libya için nüfusu 350.000'in üzerindeki şehirler ve başkent dâhil edildi; toplam 3 şehir. Şehriniz listede yoksa Ne Tarafımda? aracıyla koordinatınızı doğrudan girebilir veya pusula sayfasında konum iznini verip kesin değeri alabilirsiniz.