Türkiye
Türkiye'de kıble yönü
81 il ve 974 ilçe için kıble açıları, Kâbe mesafeleri ve manyetik sapma değerleri ayrı ayrı hesaplanmıştır. Her sayfada canlı pusula, uydu haritası ve o konuma özel açıklamalar bulunur. Sayılar sayfa açılırken değil, site derlenirken hesaplanır — dolayısıyla değişmezler.
Marmara Bölgesi
11 il- BalıkesirGüney-güneydoğu · 2.318 km147.2°
- BayburtGüney · 2.088 km181.2°
- BilecikGüney-güneydoğu · 2.276 km152.9°
- BursaGüney-güneydoğu · 2.318 km150.7°
- ÇanakkaleGüneydoğu · 2.435 km144.6°
- EdirneGüney-güneydoğu · 2.568 km146.9°
- İstanbulGüney-güneydoğu · 2.402 km151.5°
- KırklareliGüney-güneydoğu · 2.544 km148.5°
- KocaeliGüney-güneydoğu · 2.339 km153.5°
- SakaryaGüney-güneydoğu · 2.323 km154.7°
- TekirdağGüney-güneydoğu · 2.459 km148.1°
Ege Bölgesi
8 ilİç Anadolu Bölgesi
9 il- AnkaraGüney-güneydoğu · 2.155 km160.1°
- EskişehirGüney-güneydoğu · 2.219 km153.8°
- HakkariGüney-güneybatı · 1.830 km193.0°
- KayseriGüney-güneydoğu · 1.963 km166.5°
- KırşehirGüney-güneydoğu · 2.038 km163.0°
- KonyaGüney-güneydoğu · 1.955 km156.8°
- NevşehirGüney-güneydoğu · 1.969 km164.1°
- SivasGüney · 2.049 km171.7°
- YozgatGüney-güneydoğu · 2.095 km165.4°
Karadeniz Bölgesi
16 il- AdanaGüney-güneydoğu · 1.779 km164.6°
- AmasyaGüney · 2.165 km168.8°
- ArtvinGüney · 2.199 km185.5°
- BoluGüney-güneydoğu · 2.278 km157.6°
- ÇorumGüney-güneydoğu · 2.170 km166.3°
- GiresunGüney · 2.166 km176.0°
- GümüşhaneGüney · 2.111 km179.0°
- KaramanGüney-güneydoğu · 1.860 km158.1°
- KastamonuGüney-güneydoğu · 2.285 km163.7°
- OrduGüney · 2.176 km174.6°
- RizeGüney · 2.174 km181.9°
- SamsunGüney · 2.226 km170.5°
- SiirtGüney · 1.841 km186.9°
- SinopGüney-güneydoğu · 2.326 km167.7°
- TokatGüney · 2.117 km170.6°
- TrabzonGüney · 2.171 km179.7°
Doğu Anadolu Bölgesi
12 il- AğrıGüney · 2.051 km189.5°
- AksarayGüney-güneydoğu · 1.960 km161.9°
- BatmanGüney · 1.829 km184.3°
- BingölGüney · 1.937 km182.1°
- BitlisGüney · 1.895 km187.3°
- ElâzığGüney · 1.913 km178.1°
- ErzincanGüney · 2.031 km179.0°
- ErzurumGüney · 2.054 km184.3°
- MalatyaGüney · 1.882 km175.2°
- MuşGüney · 1.925 km185.2°
- TunceliGüney · 1.960 km179.1°
- VanGüney · 1.923 km191.2°
Coğrafyanın kıbleye etkisi
Türkiye, kıble açısı bakımından öğretici bir ülke. Batıdan doğuya doğru yaklaşık 49derecelik bir yayılım var ve bu yayılım, Kâbe'nin ülkenin güneydoğusunda konumlanmasından kaynaklanıyor.
İzmir gibi batıdaki bir noktadan bakıldığında Kâbe güneydoğuda kalır; açı 143.5 derecedir. Ülkenin doğusuna doğru ilerledikçe Kâbe giderek güneye, sonra güneybatıya kayar. Hakkari'de açı 193.0dereceye çıkar — yani kıble artık güneyin batısında. Trabzon gibi Kâbe'yle neredeyse aynı boylamda olan şehirlerde ise kıble tam güneye yaklaşır.
Bu, coğrafya derslerinde anlatılan soyut bir bilgi değil; günlük hayatta doğrudan gözlemlenebilir. Antalya'da bir camiye girdiğinizde mihrabın güneydoğuya baktığını, Hakkâri'de neredeyse güneye baktığını görürsünüz. Yüzyıllar boyunca astronomik yöntemlerle kurulan bu yönler, bugün hesapladığımız değerlerle şaşırtıcı ölçüde uyumludur.
Sayfalardaki verinin kaynağı
Koordinatlar GeoNames veri tabanından alınmıştır (CC BY 4.0 lisansı). Önemli bir tercih yaptık: il ve ilçe merkezi olarak idari sınırın geometrik merkezini kullanmıyoruz. Onun yerine ilin veya ilçenin merkez yerleşimini alıyoruz.
Sebebi basit. "Konya'da kıble kaç derece?" sorusunu soran insan Konya şehir merkezinde durmaktadır, ilin ağırlık merkezinde değil. Geniş yüzölçümlü illerde bu iki nokta onlarca kilometre ayrı düşebilir. Kullanıcının bulunduğu yeri temsil etmek, idari geometriyi temsil etmekten daha önemlidir.
81 ilin tamamı için merkez yerleşim koordinatı bulundu. İlçelerde 153 tanesi için merkez yerleşim kaydı bulunamadığından idari referans noktası kullanıldı; bu durum veri dosyasında ayrıca işaretlenmiştir. Manyetik sapma değerleri NOAA/NCEI World Magnetic Model 2025 modelinden hesaplanır.
Sık sorulan sorular
Türkiye'de kıble açısı hangi aralıkta değişiyor?
143.5° ile 193.0° arasında. En küçük açı İzmir'de (143.5°), en büyüğü Hakkari'de (193.0°). Yani ülkenin batısından doğusuna gidildikçe kıble güneye ve giderek güneybatıya kayar. Bu, Kâbe'nin Türkiye'nin güneydoğusunda bulunmasının doğal sonucudur: batıdaki bir şehirden bakıldığında Kâbe güneydoğuda kalır, en doğudaki şehirlerden bakıldığında ise neredeyse tam güneyde, hatta biraz batıda.
Kâbe'ye en yakın ve en uzak illerimiz hangileri?
En yakın Hatay (1.677 km), en uzak Edirne (2.568 km). Aradaki fark 891 kmkadar. Bu, Türkiye'nin doğu-batı doğrultusunda ne kadar geniş olduğunun ve Kâbe'nin güneydoğuda konumlanmasının birlikte sonucudur.
Neden hem il hem ilçe sayfası var?
Çünkü insanlar şehir adıyla değil, oturdukları semtin adıyla arıyor. "Kadıköy'de kıble kaç derece?" sorusu, "İstanbul'da kıble kaç derece?" kadar yaygın. Bu sayfaların hepsinde açı gerçekten o ilçenin merkez koordinatından hesaplanır; hazır bir tablodan kopyalanmaz. Ancak dürüst olmak gerekirse: aynı il içindeki ilçeler arasındaki fark genellikle derecenin onda birleri düzeyindedir ve telefon pusulasının hassasiyetinin altındadır. İlçe sayfaları doğruluk için değil, aradığınızı bulmanız için var.
Manyetik sapma Türkiye'de ne kadar?
Bu on yılda ülkenin her yerinde doğu yönündeve yaklaşık +5,5° ile +6,7° arasında. En düşük değerler Ege ve Akdeniz kıyılarında, en yüksek değerler Doğu Karadeniz'de görülür. Sapmanın batıdan doğuya doğru düzenli biçimde arttığı yönündeki yaygın kanı doğru değildir: Van ve Hakkâri'de değer yeniden düşer. Her il sayfasında o konuma özel sapma ve yıllık değişim hızı ayrıca yazılıdır.