İçeriğe geç

Coğrafya · 7 dk okuma

Berlin'den memleket hangi yönde? Gurbetçi şehirlerinden Türkiye

Berlin, Köln, Amsterdam ve Viyana'dan Türkiye'ye bakan gerçek açılar ve mesafeler. Hepsi neden doğu-güneydoğu ve pencereden hangi tarafa bakmalı.

Berlin'de Brandenburg Kapısı ve arkasında televizyon kulesiAnsgar Scheffold / Unsplash

Gurbette yaşayan birinin arada bir aklına gelen bir soru var: memleket tam olarak hangi tarafta? Pencereden baktığında hangi yön?

Bu yazı Avrupa'daki başlıca şehirlerden Türkiye'ye bakan gerçek açıları veriyor. Değerlerin hepsi sitenin motoruyla, büyük daire azimutu olarak hesaplandı.

Şehir şehir açılar

  • Berlin → İstanbul: 131,2° (güneydoğu), 1.738 km. Uçuşla yaklaşık 2 saat.
  • Köln → Ankara: 111,3° (doğu-güneydoğu), 2.350 km.
  • Amsterdam → İstanbul: 115,2° (doğu-güneydoğu), 2.215 km.
  • Viyana → Ankara: 118,9° (doğu-güneydoğu), 1.605 km — listedeki en yakın çift.

Hepsi 110 ile 132 derece arasında toplanıyor. Yani Avrupa'nın büyük kısmından Türkiye doğu ile güneydoğu arasında bir yerde.

Bu açıyı pencerede nasıl bulursunuz

Derece soyut bir sayı; odada dereceyi gösteren bir şey yok. Pratik yol şu: güneşin öğle vakti bulunduğu yön güneydir. Berlin'de güneyden sola doğru kabaca 45 derece dönerseniz güneydoğuyu, yani İstanbul yönünü bulursunuz.

Daha kesin bir sonuç istiyorsanız harita sayfasındaki duvar açısı aracı işinizi görür: binanızı uydu görüntüsünde bulup duvarınızı işaretlediğinizde, hedefin o duvardan kaç derece açıyla olduğunu söylüyoruz. Bu, telefon pusulasına hiç dokunmadan çalışıyor — betonarme bir binanın içinde pusulanın güvenilmez olduğu düşünülürse ciddi bir avantaj.

Neden hepsi aynı yöne toplanıyor

Sebep basit: Avrupa'nın gurbetçi nüfusu yoğun şehirleri birbirine yakın bir kuşakta — Almanya, Hollanda, Belçika, Avusturya, Fransa. Türkiye ise bu kuşağın güneydoğusunda tek bir bölgede. Farklı kalkış noktalarından aynı hedefe bakınca açılar doğal olarak benzer çıkıyor.

Yine de fark önemsiz değil. Köln ile Berlin arasında yirmi derecelik bir açı farkı var; bu, bir odada seccadeyi çevirirken gözle görülür bir fark demek.

Dönüş açısı beklediğiniz gibi değil

Berlin'den İstanbul'a 131,2 derece ile bakıyorsunuz. İstanbul'dan Berlin'e bakan açı kaç? 131,2 + 180 = 311,2 değil, 322,7 derece.

On bir derecelik bu fark, dünyanın küre olmasından geliyor: büyük daire yayı meridyenleri farklı açılarla kesiyor, dolayısıyla gidiş ve dönüş azimutları birbirinin tam tersi olmuyor. Köln–Ankara çiftinde de aynı durum var: gidiş 111,3 derece, dönüş 310,1 derece.

Kıble ile karıştırmayın

Önemli bir uyarı. Bu yazıdaki açılar Türkiye'yebakan açılar; kıble açısı değil. Kıble Mekke'ye bakar ve Avrupa'dan bakıldığında Türkiye ile Mekke farklı yönlerde kalıyor.

Örneğin Berlin'de İstanbul 131 derecede ama kıble daha güneyde. İkisini karıştırmak, ibadet yönünde onlarca derecelik hataya yol açar. Bulunduğunuz şehrin kıble açısı için kıble sayfasını kullanın; her yön çifti sayfasında da o konumun kıble açısını ayrıca gösteriyoruz, tam da bu karışıklık olmasın diye.

Kendi şehriniz

Yukarıdaki dört şehir örnek; motor dünyadaki her koordinat için çalışıyor. Ne Tarafımda? aracına bulunduğunuz yeri ve memleketinizi yazmanız yeterli — ilçe düzeyine kadar arayabilirsiniz. Sonucu tek dokunuşla paylaşabiliyorsunuz da.

Türkiye'deki illerin kendi kıble ve yön değerleri için 81 ilin listesine, yurt dışındaki şehirler için ülkeler bölümüne bakabilirsiniz.

Bu yazıdaki teknik iddialar sitedeki araçlarla doğrulanabilir. Hesaplama yöntemi nasıl çalışır sayfasında, ölçülmüş test sonuçları doğruluk sayfasında. Dini uygulamalarda Diyanet İşleri Başkanlığı'nın yayımladığı bilgiler esastır.